Vücudumuzdaki demir depoları tükense bile, kan sayımlarında bakılan hemoglobin seviyeleri yanıltıcı bir şekilde bir süre daha normal kalabiliyor
Durumu özetleyen uzman Anna Boyko, hemoglobindeki düşüşün ancak çok geç bir aşamada ortaya çıktığını belirterek, asıl demir depolarını yansıtan “ferritin” proteininin mutlaka takip edilmesi gerektiği konusunda uyarıyor.
Enerji metabolizmasından kas fonksiyonlarına kadar hayati bir rol oynayan demir dengesi bozulduğunda ise en büyük riski aşırı adet kanaması yaşayan kadınlar ve düzenli kan kaybı olan kişiler taşıyor.
Demir eksikliğinin 8 temel belirtisi
Vücutta demir seviyesi düştüğünde şu belirtiler uzun süre devam edebiliyor:
* Sürekli veya olağan dışı yorgunluk
* Halsizlik ve enerji eksikliği hissi
* Baş dönmesi
* Baş ağrısı
* Sürekli üşüme (soğukluk) hissi
* Soluk ten rengi
* Saç dökülmesi
* Tırnaklarda kırılganlık veya şekil değişiklikleri
Beslenmede sadece ne yediğimiz değil, hangi besini neyle bir araya getirdiğimiz de hayati bir rol oynuyor. Çünkü vücudun demiri emme ve kullanma yeteneği, yiyeceğin hayvansal ya da bitkisel kökenli olmasına göre tamamen değişiyor.
Kırmızı et, karaciğer, sakatat, balık, deniz ürünleri ve kümes hayvanları gibi hayvansal gıdalarda bulunan demir, yüksek biyoyararlanımı sayesinde vücut tarafından çok daha kolay ve hızlı emiliyor. Buna karşın mercimek, nohut, fasulye gibi baklagillerin yanı sıra karabuğday, kuruyemişler, tohumlar ve bazı yeşil sebzelerde bulunan bitkisel demir ise yapısal farklılığı nedeniyle aynı yüksek emilim oranına ulaşamıyor ve vücutta verimli kullanılabilmesi için doğru besin kombinasyonlarına ihtiyaç duyuyor.
C vitamini emilimi artırıyor, çay ve kahve engelliyor
Vücudun bitkisel demiri hayvansal demire kıyasla daha zor emmesi, beslenmede doğru kombinasyonlar yapmayı zorunlu kılıyor. Bu noktada bitkisel gıdaların emilimini artırmanın yolu, onları C vitamini deposu besinlerle bir araya getirmekten geçiyor.
Uzman Anna Boyko; mercimek veya nohut gibi baklagillerin dolmalık biber, lahana turşusu, brokoli ve taze otlardan oluşan zengin salatalarla tüketilmesini, karabuğday gibi yemeklerin ise mutlaka sebzeyle desteklenmesini öneriyor.
Boyko, demir emilimini baltalayan en büyük hatalardan birine de dikkat çekerek, çay ve kahvenin demir içeren yiyeceklerle veya takviyelerle aynı anda tüketilmemesi gerektiğinin altını çiziyor.
Öte yandan uzmanlar, uzun süren yorgunluk, halsizlik ve baş dönmesi gibi şikayetlerde mutlaka bir hekime başvurularak gerekli testlerin yapılması gerektiği konusunda uyarıyor.
Bilinçsizce ve kulaktan dolma bilgilerle yüksek dozda demir takviyesi kullanımının tehlikeli olduğunu belirten uzmanlar; demir tedavisinin eksikliğin şiddetine, kök nedenlerine ve kişinin genel sağlık durumuna göre tamamen kişiye özel planlanması gerektiğini vurguluyor.
