Katar Başbakan Yardımcısı ve Milli Kütüphanesi Başkanı Hamad bin Abdülaziz Al Kuwari, Türkiye ile tarihi arşiv ve kütüphanecilik alanındaki işbirliğini daha da derinleştirmeyi hedeflediklerini belirterek, “Türkiye, İslam dünyasında çok önemli bir ülke ve Osmanlı Devleti mirasından dolayı başka ülkelerde bulunmayan zenginlikte el yazması eserlere sahip.” dedi.
Al Kuwari, Katar’ın başkenti Doha’da bulunan Katar Milli Kütüphanesinde AA muhabirine yaptığı açıklamada, Türkiye ile Katar arasındaki kültürel ilişkileri ve yapay zekanın Arap dili ile kültürel miras üzerindeki etkilerini değerlendirdi.
Türkiye’nin İslam dünyasındaki konumuna dikkati çeken ve Türkiye ile tarihi arşiv ve kütüphanecilik alanındaki işbirliğini daha da derinleştirmeyi hedeflediklerini belirten Al Kuwari, şunları dile getirdi:
“Türkiye ile ilişkilerimiz zaman içinde her alanda gelişiyor. Özellikle el yazmaları, arşivler ve tarihi belgeler alanındaki ilişkilerimiz ile işbirliğimiz büyük önem taşıyor. Çünkü Türkiye, İslam dünyasında çok önemli bir ülke ve Osmanlı Devleti mirasından dolayı başka ülkelerde bulunmayan zenginlikte el yazması eserlere sahip.”
Al Kuwari, Türkiye’deki kütüphanelerle yakın temas halinde olduklarını vurgulayarak, Ankara’daki Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi ve İstanbul’daki kütüphanelerle iletişimlerinin sürdüğünü ifade etti.
İstanbul’un dünyanın önde gelen kültür merkezlerinden biri olduğunu belirten Al Kuwari, “Bu iletişim kesintisiz devam ediyor. Türkiye’deki kurumların gerek siyasi düzeyde gerekse diğer alanlarda sağladığı desteği her zaman görüyoruz.” diye konuştu.
Al Kuwari, Katar Milli Kütüphanesinde de çok sayıda Osmanlı eserinin yer aldığını kaydederek, bu alandaki işbirliğinin geliştirilmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü söyledi.
“Yapay zekada Arapça içerik diğer dillerin gerisinde”
Yapay zeka teknolojilerinin diller, kültürel miras ve kütüphaneler üzerindeki etkilerine de değinen Al Kuwari, Arapçanın yapay zeka sistemlerinde işlenme kapasitesi ile bu sistemlerdeki Arapça içerik miktarı arasında önemli bir uçurum bulunduğuna işaret etti.
Al Kuwari, yapay zekanın Arapçayı başarılı biçimde işleyip anlayabildiğini ancak dijital içerik bakımından eksiklikler yaşandığını belirterek şunları kaydetti:
“Yapay zekanın Arapçayla çok iyi çalıştığını görüyoruz. Ancak yapay zeka alanındaki Arapça içerik, diğer dillerle karşılaştırıldığında oldukça sınırlı kalıyor. Arapça dünyanın en önemli dillerinden biri olmasına rağmen, bazı dillerin dijital içerik hacmi Arapçanın çok üzerinde.”
Al Kuwari, bu durumun Arap dili ve kültürel mirası açısından önemli bir sorumluluk doğurduğunu vurgulayarak, söz konusu eksikliğin giderilmesi için kapsamlı çalışmalar yürütüldüğünü anlattı.
Katar Milli Kütüphanesi Başkanı Al Kuwari, “Bu büyük bir sorumluluk ancak biz bunun farkındayız. Herkes bu boşluğu doldurmak ve Arapçanın dijital dünyada hak ettiği seçkin konuma ulaşmasını sağlamak için çalışıyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye ile Katar arasında kütüphanecilik alanında işbirliği
Katar Milli Kütüphanesi ile Türkiye Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi arasında 18 Ekim 2021’de eğitim, bilim, kültür ve kütüphanecilik alanlarında işbirliğini geliştirmek amacıyla mutabakat zaptı imzalanmıştı.
Al Kuwari’nin de katıldığı imza töreninde varılan anlaşma, iki kurum arasında uzman ve deneyim paylaşımının yanı sıra dijitalleştirme, tarihi belgelerin korunması, ortak eğitim faaliyetleri ve kültürel projeler geliştirilmesini kapsıyor.
Anlaşma kapsamında Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi, işbirliği kapsamında Katar Milli Kütüphanesine Türk yazarların eserlerinden oluşan 400 kitap bağışlamıştı.
Katar Başbakan Yardımcısı olan ve Katar Milli Kütüphanesi Başkanlığı görevini 2020 yılından bu yana sürdüren Al Kuwari, daha önce Katar’ın Kültür, Sanat ve Miras Bakanı olarak görev yapmış, ülkesini Fransa, ABD, Birleşmiş Milletler ve UNESCO nezdinde diplomat olarak temsil etmişti.
