Glokom belirtileri nelerdir?
Glokom belirtileri nelerdir?
Glokom, gözdeki optik sinire zarar verebilen ve tedavi edilmediğinde kalıcı görme kaybına yol açabilen ciddi bir göz hastalığıdır. Halk arasında “göz tansiyonu” olarak bilinse de glokom yalnızca göz içi basıncının yüksek olmasıyla sınırlı değildir. Bazı kişilerde göz içi basıncı normal olduğu hâlde glokom gelişebilir.
Glokomun en önemli özelliği, özellikle başlangıç döneminde çoğu zaman belirti vermemesidir. Bu nedenle hastalık fark edilmeden ilerleyebilir. Düzenli göz muayenesi, glokomun erken tanınması ve görme kaybının önlenmesi açısından büyük önem taşır.
Glokomun en sık görülen belirtileri nelerdir?
Glokom belirtileri hastalığın türüne ve ilerleme hızına göre değişebilir. En yaygın glokom türü olan açık açılı glokom, uzun yıllar boyunca belirgin bir şikâyete neden olmayabilir. Hastalık ilerledikçe görme alanında daralma ortaya çıkar.
- Görme alanında yavaş yavaş daralma
- Özellikle yanlardan görmenin azalması
- Görüşte kör noktalar oluşması
- Merdiven inerken veya yürürken çevredeki cisimleri fark etmekte zorlanma
- Gece veya düşük ışıkta görme güçlüğü
- İleri aşamalarda tünel görüşü
- Hastalığın çok ilerlemesi durumunda ciddi ve kalıcı görme kaybı
Glokomda görme kaybı genellikle yavaş ilerlediği için kişi değişiklikleri uzun süre fark etmeyebilir. Bir göz daha iyi gördüğünde, diğer gözdeki görme alanı kaybı günlük yaşamda kolayca gizlenebilir.
Akut glokom atağının belirtileri
Açı kapanması glokomu olarak da bilinen akut glokom atağı, göz içi basıncının kısa sürede ve belirgin şekilde yükselmesiyle ortaya çıkabilir. Bu durum acil tıbbi değerlendirme gerektirir.
- Şiddetli göz ağrısı
- Alın, şakak veya baş bölgesine yayılan ağrı
- Gözde kızarıklık
- Bulanık görme
- Işıkların çevresinde renkli halkalar görme
- Şiddetli baş ağrısı
- Mide bulantısı veya kusma
- Göz bebeğinde büyüme veya ışığa tepkinin azalması
Bu belirtiler aniden ortaya çıkarsa beklenmemeli; vakit kaybetmeden göz hastalıkları uzmanına veya acil servise başvurulmalıdır. Akut glokom atağında erken müdahale edilmemesi, kısa sürede kalıcı görme kaybına neden olabilir.
Glokom belirtileri ne zaman ortaya çıkar?
Glokomun en yaygın türü olan açık açılı glokom, çoğu kişide yavaş ilerler ve erken dönemde belirti vermeyebilir. Görme alanındaki kayıp genellikle önce kenarlardan başlar. Merkezi görme uzun süre korunabildiği için kişi hastalığı fark etmeyebilir.
Belirtiler daha çok optik sinirde belirgin hasar oluştuğunda fark edilir. Ancak glokoma bağlı sinir hasarı meydana geldikten sonra kaybedilen görme çoğunlukla geri getirilemez. Tedavinin amacı, hastalığın ilerlemesini durdurmak veya yavaşlatmaktır.
Glokom ile göz yorgunluğu arasındaki fark nedir?
Göz yorgunluğu; uzun süre ekrana bakma, uykusuzluk, uygun olmayan aydınlatma veya göz kuruluğu gibi nedenlerle ortaya çıkabilir. Gözlerde yanma, batma, geçici bulanıklık ve baş ağrısı görülebilir. Dinlenme sonrasında şikâyetler genellikle azalır.
Glokom ise çoğu zaman geçici bir rahatsızlık gibi hissedilmez. Özellikle görme alanında kalıcı daralma, tekrarlayan bulanık görme, göz ağrısı veya ışıkların çevresinde renkli halkalar görülmesi göz hastalıkları uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.
| Belirti | Glokomla ilişkisi | Ne yapılmalı? |
|---|---|---|
| Yanlardan görmenin azalması | İlerleyen glokomda görülebilir | Göz muayenesi planlanmalıdır |
| Göz ağrısı ve kızarıklık | Özellikle akut glokom atağında görülebilir | Acil tıbbi değerlendirme gerekir |
| Işıkların çevresinde renkli halkalar | Göz içi basıncı artışıyla ilişkili olabilir | Gecikmeden göz hekimine başvurulmalıdır |
| Bulanık görme | Glokom dâhil birçok göz hastalığında görülebilir | Nedeni muayene ile belirlenmelidir |
| Mide bulantısı ve şiddetli baş ağrısı | Akut glokom atağına eşlik edebilir | Acil servise başvurulmalıdır |
Glokom neden olur?
Glokomda temel sorun, görme siniri olan optik sinirin hasar görmesidir. Göz içindeki sıvının üretimi ve dışa akışı arasındaki dengenin bozulması göz içi basıncını artırabilir. Yüksek göz içi basıncı optik sinir üzerinde baskı oluşturabilir; ancak normal göz içi basıncına sahip kişilerde de glokom gelişebilir.
Hastalığın ortaya çıkmasında göz yapısı, yaş, genetik özellikler, dolaşım sorunları ve bazı sağlık durumları rol oynayabilir. Kortizon içeren ilaçların uzun süre ve doktor kontrolü dışında kullanılması da bazı kişilerde göz içi basıncını yükseltebilir.
Glokom açısından kimler risk altındadır?
- İleri yaştaki kişiler
- Ailesinde glokom öyküsü bulunanlar
- Göz içi basıncı yüksek olanlar
- Şeker hastalığı veya yüksek tansiyonu olanlar
- Yüksek dereceli miyopisi veya hipermetropisi bulunanlar
- Daha önce göz travması geçirenler
- Uzun süre kortizon tedavisi kullananlar
- Gözde damar dolaşımıyla ilgili sorunları bulunanlar
Risk faktörü taşıyan kişilerin hiçbir belirti olmasa bile düzenli göz kontrollerini ihmal etmemesi gerekir. Muayene sıklığı, kişinin yaşı, göz yapısı, aile öyküsü ve mevcut risklerine göre göz hekimi tarafından belirlenir.
Glokom tanısı nasıl konur?
Glokom tanısı yalnızca göz tansiyonu ölçülerek konulmaz. Göz hastalıkları uzmanı, farklı muayene ve testlerin sonuçlarını birlikte değerlendirir.
- Göz içi basıncı ölçümü: Göz tansiyonu hakkında bilgi verir.
- Optik sinir muayenesi: Görme sinirinde hasar olup olmadığı incelenir.
- Görme alanı testi: Görme alanında kayıp bulunup bulunmadığı değerlendirilir.
- OCT incelemesi: Retina sinir lifi tabakası ve optik sinir ayrıntılı olarak görüntülenebilir.
- Gonioskopi: Gözün sıvı boşaltım açısının yapısı incelenir.
- Pakimetri: Kornea kalınlığı ölçülerek göz içi basıncı değerlendirmesine katkı sağlanır.
Glokom tedavi edilir mi?
Glokomda tedavi, mevcut sinir hasarını geri döndürmekten çok hastalığın ilerlemesini önlemeye veya yavaşlatmaya yöneliktir. Tedavi seçimi glokomun türüne, göz içi basıncına, optik sinir hasarına ve görme alanı sonuçlarına göre belirlenir.
- Göz içi basıncını düşüren göz damlaları
- Lazer tedavileri
- Gerekli durumlarda cerrahi tedavi
- Düzenli göz tansiyonu, görme alanı ve optik sinir kontrolleri
Göz damlaları önerildiği şekilde ve düzenli kullanılmalıdır. Doktorun bilgisi olmadan tedaviyi bırakmak, doz değiştirmek veya başka bir göz damlasına geçmek hastalığın ilerlemesine neden olabilir.
Glokomdan korunmak mümkün mü?
Glokomu her zaman tamamen önlemek mümkün değildir; ancak erken tanı sayesinde görme kaybı riski önemli ölçüde azaltılabilir. Düzenli göz muayenesi, özellikle risk grubundaki kişiler için en etkili korunma yaklaşımıdır.
- Belirti olmasa da düzenli göz muayenesi yaptırın.
- Ailede glokom öyküsü varsa bunu göz hekiminize bildirin.
- Kortizon içeren ilaçları doktor önerisi olmadan kullanmayın.
- Göz travmalarından korunmak için uygun koruyucu gözlük kullanın.
- Tanı konulduysa göz damlalarını düzenli kullanın.
- Görme alanında daralma veya ani görme değişikliği fark ederseniz muayeneyi ertelemeyin.
Ne zaman acil yardım alınmalı?
Şiddetli göz ağrısı, gözde kızarıklık, ani bulanık görme, ışıkların çevresinde renkli halkalar, baş ağrısı, mide bulantısı veya kusma birlikte görülüyorsa akut glokom atağı söz konusu olabilir. Bu belirtiler acil değerlendirme gerektirir.
Glokom çoğu zaman sessiz ilerlediği için belirti beklemek doğru değildir. Özellikle ailede glokom öyküsü bulunan, ileri yaşta olan veya göz hastalığı açısından risk taşıyan kişilerin düzenli kontrollerini yaptırması, görme kaybının önlenmesinde kritik öneme sahiptir.
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır ve tıbbi tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Glokom belirtileriniz varsa ya da görmenizde ani bir değişiklik meydana geldiyse bir göz hastalıkları uzmanına başvurun.
